VH Chăm

Tiểu sử THIÊN SANH CẢNH

– Bút danh: Jaya Mata Haray

– Sanh năm 1915 (Bính Thìn) tại làng Hữu Đức, Xã Phước Hữu, Quận An Phước, Tỉnh Ninh Thuận.

– Mất năm 1988.

– Con trai của quan huyện An Phước Thiên Sanh Tây (một nhà thơ người Chàm rất nổi tiếng).

– Đậu bằng Sơ học yếu lược.

– Làm giáo viên tiểu học ở Hữu Đức, Sông Pha, Bà Láp. Ninh Thuận.

– Khi về hưu làm Chủ tịch Hội Đồng Sắc Tộc Tỉnh Ninh Thuận.

– Đã từng là thầy giáo xóa mù chữ Chàm cho tầng lớp giáo viên người Chàm trong hai thập niên 60, 70 tại Phan Rang; thành phần này về sau trở thành nồng cốt trong các hoạt động văn hóa tại Ninh Thuận và Bình Thuận.

– Người sáng lập đồng thời là chủ bút Nội san Pandrang từ năm 1972 đến năm 1974. Tất cả được tám số.

– Đã dịch các akayet, ariya sau đây sang tiếng Việt: Devamano, Inra Patra, Gleng Anak, Teyley. Đó là những tác phẩm quan trọng nhất trong nền văn học Chàm.

– Người tu chỉnh các dị bản của những akayet, ariya Chàm để có được những bản văn hoàn chỉnh và ổn định như hiện nay.

– Người tu chỉnh chữ viết Chàm phổ thông để có được chữ viết Chàm ổn định.

– Người đầu tiên soạn và viết về lịch Chàm.

– Tác giả của nhiều bài thơ nổi tiếng bằng tiếng Chàm phổ thông.

– Người có đóng góp lớn trong việc sưu tầm, bảo vệ nền văn hóa văn nghệ Chàm.

– Người đã cung cấp nhiều tư liệu cho nhiều người viết về văn hóa Chàm nhưng chỉ có tên đồng tác giả trong một cuốn sách khiêm tốn có tựa đề là “Truyện cổ Chàm”, (NXB Văn hóa, 1982).

– Người có tên trong ban biên soạn cuốn “Dictionnaire Căm Vietnamien Français”, (G. Moussay chủ biên, Trung Tâm Văn Hóa Chàm xuất bản năm 1971), nhưng sự thật chỉ cộng tác trong một thời gian rất ngắn về sau vì bất hòa với G. Moussay về phương thức làm việc nên không họp tác nữa. Nếu không như vậy thì cuốn từ điển này không sai sót nhiều như thế.

– Người đã cộng tác với Summer Institute of Linguistics dịch một số sách trong bộ Kinh Thánh sang tiếng Chàm phổ thông, đồng thời là tác giả của những sách dạy và học tiếng Chàm phổ thông sau đây:

Aday bach akhăr Cham birau 7-26 (Bộ bảng treo em học vần tiếng Cham). 1972.

Aday bach akhăr Chăm birau, tăl birau bach: Tapŭk gru (Em hoc vần, lớp vỡ-lòng: Phần chỉ-nam). 1971.

Aday bach akhăr Chăm birau, tapŭk 1-3 (Em học vần: quyển 1-3). 1970.

Em học vần, lớp một (Phần học sinh, tiếng Chàm). 1971.

Pato khĭk prưn yawa, pato il-limô, pato adăt, tăl birau bach (Môn học bằng bảng treo vệ-sinh, khoa-học và đức-dục, lớp vỡ-lòng, phần chỉ nam). 1972.

Sram akhar Cham, tapuk 1, 2 (Học tiếng Chàm, tập 1, 2). 1962.

Tapŭk il-limô: Tăl tha (Em tìm-hiểu khoa-học: Lớp một). 1971.

Tapŭk katih gru, tăl birau bach: Tapŭk gru (Em học toán, lớp vỡ lòng: Phần chỉ nam). 1971.

Tapŭk khĭk prưn-yawa: Tăl tha (Sách vệ sinh: Lớp một). 1971.

Tapŭk pato adăt: Tăl tha (Em tập tính tốt: Lớp một). 1971.

Tapŭk tana-rakun Chăm (Phong-tục tập quán của người Chàm). 1973.

Kadha bach săp Chăm = Bài học tiếng Chàm = Eastern Cham language lessons. 1976.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s